Oyun kuramı ve 2015 genel seçimleri


 

 

Polis iki hırsızı alıyor. İki arkadaşın da soygun yapıldığı biliniyor, polisin elinde hiç bir delil yok:

– Eğer soygunu beraber yaptığını itiraf edersen, arkadaşında sessiz kalırsa hiç ceza almayacaksın, arkadaşın ise 4 yıl hapse girecek.

– Eğer sessiz kalırsan, arkadaşında senin gibi sessiz kalırsa, ikiniz de delil yetersizliğinden sadece 1 yıl hapis yatacaksınız.

– Eğer ikiniz de hırsızlığı beraber yaptık derseniz, o zaman 2’şer yıl hapse gireceksiniz.

Bu iki hırsız kaç yıl yatar dersiniz oyun kuramına göre? Mantıklı yoldan gidilirse iki hırsızda en az cezayı ister ve bu tekliflere sessiz kalmayı tercih edip 1 yıl ceza almaları gerekir. Ama öyle olmadı, Nash’a nobel kazandıran kuram burada devreye girdi, hırsızlardan biri ya o beni ele verirse o zaman 4 yıl yatarım korkusu nedeniyle bu hikayenin sonunda  iki mahkum da suçunu itiraf ederek 2 yıl hapis cezasına çarptırıldığını görüyoruz.

Oyun kuramı denklemine, siyasi partileri ve oy verecek vatandaşları koyarsak, şöyle bir tablo çıkıyor önümüze: İki vatandaş var oy kullanacak, mantıklı yoldan gidersek, ikisi de AKP hariç bir partiye verirse koalisyon olur. AKP’ye oy verirse iktidar olur.  Nash kuramı devreye girdikten sonra:

Biri MHP‘ye oy veriyor kazansa da en başarılı olamıyor, diğeri CHP‘ye oy veriyor, sonuç açıklandığında CHP’ye oy vermek CHP’yi iktidar yaptırmıyor.

Diğeri AKP hariç iki partiye de verirse oyunun boşa gideceğini düşünüyor, oyunu boşa atıyor.

Sonuçta ikisi de aslında yukarıda itiraf eden hırsızlar gibi, oy verecek partiler maksimum fayda sağlasa da herkes veriyor benimde vermem lazım diye düşünerek AKP’ye oy veriyor ve AKP kazanıyor.

Akıl Oyunlarında ki filmde olduğu gibi kuram olursa; (Filmdeki kurama göre en olaylara bakmadan en doğru kararı veren kazanır.) Vatandaşların çoğu aynı partiye oy verirse bu onların kazanma olasılığını azaltacaktır; farklı hedeflere yönelim ise arttıracaktır. Yani AKP kazanmayacaktır. Bu kuramda kazanmak için yapılması beklenen tek şey; hiç beklenmedik şekilde hareket etmektir, herkesin istediğini isteyen kazanmayacaktır. Doğru karar veren baskın olacaktır.

Furkan Dede
  İçime attıklarım içimden atamadıklarım.           

Comments 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Oyun kuramı ve 2015 genel seçimleri

log in

reset password

Back to
log in